کلات نادر شهرستانی کوچک در شمال استان خراسان رضوی است.این شهرستان دارای جذابیتهای تاریخی وگردشگری منحصر به فردی است.فصل بهار اوج رنگینی  اطراف آن است. از این لحاظ که واقعا سرسبز و زیبا میشود.

كلات وسعتي در حدود ۳۲۷۶ كيلومتر مربع دارد. اين شهرستان از شمال به وسيله تپه ماهورهايي به طول۱۸۰ كيلومتر با كشور تركمنستان هم مرز است و از جنوب به كوههاي هزار مسجد و شهرستان مشهد و از شرق به شهرستان سرخس و از غرب به شهرستان درگز محدود مي شود.آب و هواي كلات معتدل كوهستاني است و ارتفاع آن از سطح دريا بالغ بر ۲۱۰۰ متر مي باشد.باران مستمر بهاري و پاييزي باعث سرسبزي دامنه ها و كوهپايه ها شده و گله داري و دامداري را در منطقه رونق داده است . رودخانه پر آب ارچنگان و ايده ليك و دره قره سو از نواحي خوش آب و هواي كلات نادر به شمار مي روند. شهرستان كلات شامل دهستانهاي لايين، كبود گنبد،پساكوه و زاوين است كه مجموعا داراي ۱۴۰ پارچه آبادي و در حدود ۱۰ هزار نفر ساكنين شهري و ۴۰ هزار نفر در بخش ها و روستاها سكني گزيده اند.

شقايق هاي منطقه كلات نادر  و همچنين منطقه چهچهه ار بيستم فروردين تا بيستم خرداد ماه هر سال دراين منطقه ديده مي شوند. هر چه بارش نزولات آسماني در زمستان و بهار بيشتر باشد شقايق هاي بيشتري در شهرستان كلات نادر ديده مي شوند .

موزه مردم شناسی کلات نادر

این موزه با وسعت۲۷۰ متر مربع،بخشی از طبقه تحتانی عمارت خورشید را به خود اختصاص داده است . غرفه های این موزه نمایشگر الگوهایی از نحوه زندگی، مشاغل و حرفه ها،طبیعت و مواهب آن ، صنایع دستی و بومی و پوشش مردم مناطق مختلف این ناحیه است .فضاهای ایجاد شده شامل غرفه بافته ها ،غرفه زندگی عشایری، نمایش آداب و رسوم ازدواج، غرفه کشاورزی، غرفه آهنگری و ..... است 

 حمام نادری

حمام نادری، روی پایه‌های تخریب‌ شده غرفه‌های ضلع شمال غربی مسجد کبود گنبد شهرستان کلات نادر ساخته شده و مربوط به دوران حکومت نادر‌شاه افشار است. ورودی این حمام از طرف غربی خارج مسجد کبود گنبد بوده و هدف این بوده که افراد پس از طهارت به فضای مسجد وارد شوند. این حمام دارای سرحمام، خزانه، سردخانه و گرمخانه بوده و اکنون جزئی از مجموعه مسجد کبود گنبد به حساب می‌آید. آب انبار این بنا در مجاورت ضلع شمالی مسجد قرار دارد و هدف تامین آب مورد نیاز اهالی ساکن در کبود گنبد بوده است. این آب پس از آبشار قره‌سو و از عبور از باغ عمارت خورشید وارد این آب انبار شده و مسجد و برخی از منازل اطراف از این آب استفاده می‌کردند.

بند نادری
بند یا سد نادری که در انتهای کلات قرار گرفته، روی ژرف‌رود که از وسط شهر کلات می‌گذرد و به کشور ترکمنستان می‌رود، ساخته شده است. این بند آجری عظیم، دارای چشم‌اندازهای کوهستانی زیباست و ساخت آن را به نادرشاه نسبت داده‌اند. ارتفاع این بنا از کف رودخانه 70 متر است به نحوی که هر قدر از کف رودخانه به طرف بالا ادامه می‌یابد بر عرض بند افزوده می‌شود. شما بدون محدودیت زمانی می‌توانید از این بند دیدن كنید.

دربند ارغونشاه
دربند ارغونشاه تنگه‌ای است به نام دربند کلات که ورودی اولیه به شهرستان کلات از این مکان انجام می‌گرفته‌، همچنین به دروازه ارغونشاه نیز معروف است. شهر کلات دارای دو در ورودی اصلی به نام دربند ارغونشاه و دیگری تونل ورودی اولیه شهر است که از سمت مشهد وارد کلات می‌شوند. دربند ارغونشاه پلی آجری و همچنین برج‌های دیده‌بانی در اطراف آن مستقر است. این پل آجری دارای سه دهانه است و در گذشته ورود و خروج افراد توسط برج دیده‌بانی قابل کنترل بوده ‌است.

آدرس کلات نادری:
از مشهد یک جاده آسفالته دوطرفه که البته گردنه‌های زیادی دارد و مستلزم دقت در رانندگی است، شما را به کلات نادری می‌رساند. اگر خودروی شخصی ندارید، باید به میدان «بار نوغان» در شمال مشهد بروید. در آنجا از هنگام طلوع آفتاب تا غروب آفتاب اتوبوس و خودروهای سواری مسافران را به کلات می‌رسانند. مدت زمان این سفر با خودروی سواری حدود 2.5 ساعت و با اتوبوس بین سه تا چهار ساعت است. جاده مشهد - کلات یکی از زیباترین جاده‌های استان خراسان رضوی است.

اقامتگاه در كلات:
تنها اقامتگاه در كلات نادری مهمانسرای شهرداری است همچنین از نظر امکانات کمپینگ نیز باید گفت چه در شهر کلات و چه اطراف آن زمین‌های آزاد زیادی وجود دارد که برای چادر زدن مناسب است.

رستوران کلات:
تنها رستوران کلات، رستوران خورشید است. در این رستوران انواع کباب‌ها و نیز ماهی (با سفارش قبلی)عرضه می‌شود. همچنین در طبخ غذاها از برنج محلی کلات استفاده می‌شود که بسیار خوش‌طعم و عطر است. این رستوران روبه‌روی مرکز بهداشت مهمانسرای شهرداری قرار دارد.

سوغات کلات:
دستبافته‌های محلی مانند قالی و قالیچه است. همچنین انواع بافته‌های رنگارنگ ابریشمین است که در زاوین تولید شده و عشایر کرد با استفاده از این پارچه‌ها لباس‌های محلی خاص مردم کرمان را می‌دوزند. داشتن نمونه‌هایی از این البسه زیبا می‌تواند دلخواه هر گردشگری باشد که به کلات وارد می‌شود اما سوغات دیگر برنج کلات که خوش‌عطر و خوش‌پخت است اما چون کم به عمل می‌آید، بیشتر به مصرف اهالی می‌رسد.

فصل مسافرت به کلات:
بهترین فصل برای سفر به کلات نادری، نیمه دوم بهار و تابستان است. زمستان کلات بسیار سرد و نامناسب برای مسافران است. در اوایل بهار و پاییز نیز اگرچه هوا خوب است، اما گاه باران‌های سیل‌آسایی می‌بارد که برخی‌شان تا یک هفته ادامه پیدا می‌کند. اگرچه می‌توان چند روز در کلات ماند و از طبیعت زیبا و هوای دلپذیر آن لذت برد اما یک سفر یک روزه از مشهد به کلات برای دیدن این شهر کافی است.